Tình huống giả định: ngày 01/07/2026 Công ty TNHH Thương mại Sao Mai ký hợp đồng thuê một công ty Singapore tư vấn bố trí kho, giá 100 triệu đồng. Kế toán định khai thuế nhà thầu bằng mã số thuế của công ty. Cổng thuế không cho chọn tờ khai nhà thầu.

Lý do: muốn khai thay cho nhà thầu thì công ty phải có một mã số thuế khác, gọi là mã số thuế nộp thay. Chưa có mã này thì chưa khai được, mà hạn khai vẫn chạy.

Bài này đi đủ bảy câu hỏi 5W2H: mã nộp thay là gì · vì sao phải có · ai đăng ký · khi nào · nộp ở đâu · làm thế nào · tốn bao nhiêu. Kèm tờ khai và bảng kê điền sẵn để Sếp chép theo.

1. WHAT — Mã số thuế nộp thay là gì

Trả lời ngay: là mã số thuế 10 chữ số cơ quan thuế cấp cho công ty Việt Nam để khai và nộp thay thuế của nhà thầu nước ngoài (điểm e khoản 1 Điều 5 Thông tư 90/2026/TT-BTC).

2. WHY — Vì sao phải đăng ký, căn cứ pháp lý

Trả lời ngay: không có mã nộp thay thì cổng thuế không cho lập tờ khai thuế nhà thầu. Đăng ký trễ thì khai trễ, nộp trễ, sinh tiền chậm nộp.

3. WHO — Ai đăng ký, đăng ký mẫu nào

Trả lời ngay: công ty Việt Nam ký hợp đồng và nộp thay thuế cho nhà thầu nước ngoài thì đăng ký mẫu 04.1-ĐKT kèm bảng kê BK04.1-ĐKT.

4. WHEN — Hạn đăng ký và thời gian nhận kết quả

1. 4.1. Hạn đăng ký: trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng (khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026). Không có hợp đồng ký tay (mua qua mạng) thì tính từ ngày phát sinh thanh toán đầu tiên.
2. 4.2. Ví dụ: ký thứ Tư 01/07/2026, đếm từ hôm sau, không tính thứ Bảy, Chủ nhật, ngày lễ: ngày làm việc thứ 10 là thứ Tư 15/07/2026.
3. 4.3. Thời gian nhận mã: theo kinh nghiệm thực tế khoảng 03 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đủ. Tụi mình chưa đối chiếu điều khoản quy định thời hạn này.
4. 4.4. Bài cũ hay ghi sai: “10 ngày kể từ ngày chuyển tiền lần đầu”. Có hợp đồng thì mốc là ngày ký hợp đồng.

5. WHERE — Nộp ở đâu

1. 5.1. Cơ quan nhận: cơ quan thuế đang quản lý trực tiếp công ty Sếp (ghi trên giấy chứng nhận đăng ký thuế hoặc thông báo cơ quan thuế quản lý).
2. 5.2. Nộp điện tử: Cổng thuế điện tử thuedientu.gdt.gov.vn, mục Đăng ký thuế, ký bằng chữ ký số của công ty.
3. 5.3. Nộp giấy: bộ phận một cửa của cơ quan thuế quản lý. Một số nơi vẫn yêu cầu mang bản giấy tới mới trả kết quả, Sếp gọi hỏi trước.

6. HOW — Làm thế nào, từng bước

Trả lời ngay: gom hợp đồng, điền 04.1-ĐKT và BK04.1-ĐKT, ký số, nộp, chờ thông báo mã.

6.4.1. Giấy tờ nộp kèm theo thực tế. Thông tư 90/2026 chỉ ghi hồ sơ gồm tờ khai và bảng kê. Tuy vậy, theo kinh nghiệm làm hồ sơ, một số cơ quan thuế còn đề nghị nộp kèm, Sếp chuẩn bị sẵn để khỏi đi lại:

6.5. Tờ khai 04.1-ĐKT điền sẵn số liệu mẫu

Chỗ nền vàng chữ đỏ là số liệu mẫu Sếp thay bằng thông tin của mình; chữ đen là chữ in sẵn trên mẫu nhà nước.

6.6. Bảng kê BK04.1-ĐKT điền sẵn

Dòng 2 có dấu “x” vì nhà thầu Nhật muốn có mã 13 số riêng để sau này xin xác nhận đã nộp thuế ở Việt Nam.

7. HOW MUCH — Tốn bao nhiêu

1. 7.1. Phí làm thủ tục: tụi mình chưa thấy văn bản nào thu lệ phí cho việc đăng ký mã số thuế nộp thay; tự làm thì chỉ tốn thời gian.
2. 7.2. Cái giá của việc đăng ký trễ: không có mã thì không khai được tờ 01/NTNN. Khai trễ thì bị phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế; nộp tiền trễ thì chịu tiền chậm nộp tính theo ngày. Mức phạt cụ thể theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, tụi mình chưa đối chiếu nguyên văn nên không ghi số.
3. 7.3. Số thuế phải nộp thay: tính theo tỷ lệ của từng loại dịch vụ, xem mục 7 bài trụ và ví dụ có số ở bài khai thuế.

8. Sáu lỗi hay gặp

1. 8.1. Khai thuế nhà thầu bằng mã số thuế công ty, không xin mã nộp thay.
2. 8.2. Mỗi hợp đồng mới lại xin một mã mới. Đúng ra chỉ bổ sung bảng kê.
3. 8.3. Dùng mẫu cũ 04.1-ĐK-TCT, đã hết hiệu lực từ 01/07/2026.
4. 8.4. Tính hạn 10 ngày từ ngày chuyển tiền, trong khi đã có hợp đồng ký trước đó.
5. 8.5. Ghi tên nhà thầu khác hợp đồng (viết tắt, thiếu “Pte. Ltd.”). Tên phải khớp hợp đồng và lệnh chuyển tiền.
6. 8.6. Mua dịch vụ Google, Facebook, ChatGPT, Claude mà quên đăng ký vì nghĩ “hãng tự lo”. Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ vẫn phải khấu trừ thay (mục 3.3).

9. Việc cần làm ngay trong tuần này

Mã nộp thay là chìa khoá. Không có nó thì tờ khai đúng tới đâu cũng không nộp được.

Bước tiếp theo: Khai thuế nhà thầu theo lần hay theo tháng, kèm tờ khai 01/NTNN điền sẵn.

• Mở cổng khách hàng, không mất phí. Sếp chỉ cần mã số thuế là vào được hotro.tckn.vn, gửi hợp đồng nước ngoài lên cho tụi mình soát.

• Muốn tụi mình làm hồ sơ giùm? Hẹn một buổi tại trang hẹn gặp tư vấn.

Bài trụ: Thuế nhà thầu 2026: hướng dẫn trọn bộ 5W2H.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung, không thay thế cho tư vấn pháp lý hoặc thuế cụ thể cho từng trường hợp. Tài Chính Khởi Nghiệp không chịu trách nhiệm với các quyết định dựa hoàn toàn vào nội dung bài viết mà chưa được tư vấn trực tiếp. Thông tin cập nhật tới ngày 11/10/2026, văn bản pháp luật có thể thay đổi sau thời điểm này. Mọi tên công ty, mã số thuế, số hợp đồng trong tờ khai mẫu là số liệu giả định để minh hoạ.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #thuenhathau #dangkythue

Tình huống giả định, dựng từ những câu hỏi tụi mình gặp nhiều nhất: chị Lan làm giám đốc một công ty nhỏ ở Bình Thạnh. Tháng 7 chị thuê một chuyên gia Singapore tư vấn quy trình kho, hợp đồng ghi rõ “100 triệu đồng, nhà thầu nhận đủ”. Chị chuyển khoản, mọi thứ êm. Ba tháng sau kế toán mới hỏi: “Thuế nhà thầu tháng 7 ai khai vậy chị?”

Không ai khai. Mà người phải khai lại chính là công ty chị Lan, không phải ông chuyên gia.

Đó là chỗ nhiều chủ doanh nghiệp vướng nhất: tiền trả cho người nước ngoài thì bên Việt Nam nộp thuế thay. Và một dòng chữ trong hợp đồng, “giá đã gồm thuế” hay “nhà thầu nhận đủ”, quyết định ai mất thêm khoảng 10% tiền thuế.

Bài này đi đủ bảy câu hỏi 5W2H: thuế nhà thầu là gì · ai phải nộp · vì sao · nộp ở đâu · khi nào · làm thế nào · bao nhiêu tiền. Viết sao cho Sếp tự làm được từng bước, kèm ví dụ có số. Căn cứ cập nhật tới ngày 11/10/2026.

1. WHAT — Thuế nhà thầu là gì

Trả lời ngay: thuế nhà thầu không phải một sắc thuế riêng. Đó là cách gọi chung cho các khoản thuế đánh vào thu nhập mà người nước ngoài kiếm được từ Việt Nam qua hợp đồng với bên Việt Nam.

1. 1.1. Thuế giá trị gia tăng (giá trị gia tăng): tính trên phần dịch vụ, hàng hoá kèm dịch vụ mà nhà thầu cung cấp tại Việt Nam.
2. 1.2. Thuế thu nhập doanh nghiệp (thu nhập doanh nghiệp): nếu nhà thầu là tổ chức.
3. 1.3. Thuế thu nhập cá nhân (thu nhập cá nhân): nếu nhà thầu là cá nhân nước ngoài kinh doanh độc lập. Phần này đi theo luật thuế thu nhập cá nhân, bài này tập trung vào nhà thầu là tổ chức.

Lý do nhà nước giao bên Việt Nam nộp thay cũng dễ hiểu. Nhà thầu ở nước ngoài, cơ quan thuế Việt Nam không với tới được. Người duy nhất cầm tiền trước khi tiền ra khỏi Việt Nam là bên Việt Nam, nên bên Việt Nam giữ lại phần thuế.

2. WHO — Ai thuộc diện, ai không, ai đứng ra khai

Trả lời ngay: thuộc diện khi người nhận tiền là nước ngoài và dịch vụ được làm hoặc được dùng tại Việt Nam. Từ năm 2026, nhà thầu không cần có văn phòng hay cơ sở thường trú ở Việt Nam vẫn thuộc diện, kể cả bán qua thương mại điện tử, nền tảng số.

Ai đứng ra khai? Có ba đường, Sếp đối chiếu xem mình thuộc đường nào:

1. 2.6. Bên Việt Nam khai thay, nộp thay: phổ biến nhất, gần như mọi doanh nghiệp vừa và nhỏ đi đường này.
2. 2.7. Nhà thầu tự đăng ký, tự nộp: nhà thầu được cấp mã số thuế 10 số theo từng hợp đồng, bên Việt Nam không phải nộp thay.
3. 2.8. Nhà cung cấp nước ngoài qua nền tảng số: các nền tảng lớn như dịch vụ quảng cáo, phần mềm trực tuyến có thể đã tự đăng ký và nộp thuế tại Việt Nam qua cổng dành cho nhà cung cấp nước ngoài. Khi đó bên Việt Nam mua dịch vụ thường không phải khấu trừ nữa.

⚠ Với quảng cáo Facebook, Google: đừng mặc định là “có hoá đơn là xong” hay “không phải làm gì”. Hãy kiểm hoá đơn có ghi mã số thuế Việt Nam của nhà cung cấp không, và nhà cung cấp đó có nằm trong danh sách đã tự đăng ký với Cục Thuế không. Tụi mình chưa kiểm danh sách cho từng nền tảng, nên Sếp cần tra trường hợp cụ thể của mình.

3. WHY — Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Trả lời ngay: không có một văn bản duy nhất thay Thông tư 103/2014. Quy định nay chia theo từng việc, mỗi việc nằm ở một văn bản:

Văn bản đã chết, đừng dẫn nữa: Thông tư 103/2014/TT-BTC bị bãi bỏ toàn bộ từ 01/07/2026 (khoản 1 Điều 99 Thông tư 89/2026). Thông tư 80/2021/TT-BTC và Thông tư 86/2024/TT-BTC cũng hết hiệu lực cùng ngày. Tụi mình đã rà công văn Cục Thuế đăng từ 25/09 đến 08/10/2026: chưa có văn bản mới nào thay đổi quy định nhà thầu.

4. WHERE — Nộp ở đâu

1. 4.1. Bên Việt Nam nộp thay: nộp tại cơ quan thuế đang quản lý trực tiếp bên Việt Nam.
2. 4.2. Nhà thầu tự đăng ký: nộp tại cơ quan thuế nơi nhà thầu đặt trụ sở hoặc văn phòng điều hành.
3. 4.3. Cách nộp: nộp điện tử qua hệ thống thuế điện tử như các tờ khai khác; hoặc nộp trực tiếp, qua bưu chính.

5. WHEN — Bốn mốc thời gian phải nhớ

1. 5.1. Đăng ký: trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng. Không có hợp đồng thì tính từ ngày thanh toán lần đầu (điểm a.3 và điểm c khoản 3 Điều 6 Nghị định 252/2026).
2. 5.2. Khai và nộp tiền: khai theo từng lần thanh toán, chậm nhất ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh. Hạn nộp tiền trùng hạn nộp hồ sơ (Điều 10 Nghị định 252/2026; khoản 2, 3 Điều 30 Thông tư 89/2026).
3. 5.3. Tháng không trả tiền: nếu đang khai theo tháng mà trong tháng không phát sinh khấu trừ thì không phải nộp tờ khai tháng đó (khoản 8 Điều 11 Nghị định 252/2026). Quy định này áp dụng từ 01/07/2026, không phải từ 01/10/2026 như một số bài đang lan trên mạng.
4. 5.4. Quyết toán: khi kết thúc hợp đồng, nếu số thuế đã khai, đã nộp có thay đổi. Hạn là ngày thứ 45 kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.

6. HOW — Sáu bước tự làm, theo đúng thứ tự

Nếu nhà thầu ở nước có hiệp định tránh đánh thuế hai lần với Việt Nam (Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản…), phần thuế thu nhập doanh nghiệp có thể được miễn hoặc giảm. Nhưng không tự động: nhà thầu phải có giấy chứng nhận cư trú hợp lệ và chứng minh mình là chủ sở hữu hưởng lợi của khoản thu nhập. Chưa có hồ sơ thì cứ khấu trừ đủ, đừng tự áp miễn giảm.

6.7. Bộ chứng từ phải lưu để khoản chi được trừ

Trả lời ngay: khoản chi được trừ khi đủ ba điều kiện (khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP): chi thật phục vụ kinh doanh, có đủ hoá đơn, chứng từ, và từ 05 triệu đồng trở lên phải trả không dùng tiền mặt. Trả cho nhà thầu nước ngoài, kể cả GPT, Google, Facebook, Sếp lưu đủ bộ dưới đây.

Hai bẫy hay gặp với GPT, Google, Facebook:

1. 6.7.11. Trả bằng thẻ cá nhân của nhân viên: phải có văn bản công ty giao người đó mua hộ, sao kê thẻ của người đó, và chứng từ công ty chuyển khoản trả lại (điểm c2 khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025). Thiếu một thứ là bị loại.
2. 6.7.12. Hãng đã đăng ký nộp thuế tại Việt Nam (Google, Meta, OpenAI, Anthropic, Microsoft…): doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ vẫn phải tự khấu trừ, nộp thay khi mua qua mạng; hộ kinh doanh và doanh nghiệp tính thuế trực tiếp thì không. Chi tiết và chứng từ mẫu từng hãng ở mục 6.8 ngay dưới.

Hồ sơ lưu là bản chính, bản sao có chứng thực, bản sao đóng dấu công ty hoặc chứng từ điện tử (khoản 14 Điều 3 Thông tư 20/2026/TT-BTC). Phần thuế thu nhập doanh nghiệp nộp thay chỉ được trừ khi hợp đồng thoả thuận doanh thu nhà thầu nhận không gồm thuế này (danh mục khoản chi không được trừ, Nghị định 320/2025).

6.8. Chứng từ mẫu theo từng hãng: Facebook, Google, ChatGPT, Claude, Google Workspace

Trả lời ngay: mua phần mềm, quảng cáo của hãng nước ngoài qua mạng thì ai khấu trừ thuế tuỳ cách tính thuế giá trị gia tăng của Sếp, không tuỳ hãng đã đăng ký thuế ở Việt Nam hay chưa.

1. 6.8.1. Doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ: phải tự khấu trừ, nộp thay thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp của hãng tại thời điểm thanh toán (khoản 3 Điều 43 và điểm a khoản 1 Điều 44 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Đăng ký bằng mẫu 04.1-ĐKT, đánh dấu ô thứ ba “khấu trừ và nộp thay thuế cho nhà cung cấp nước ngoài”; khai ở Phần II tờ khai 01/NTNN, NCCNN.
2. 6.8.2. Hộ kinh doanh, doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp trực tiếp: không thuộc diện khấu trừ thay. Hãng tự khai, tự nộp phần doanh thu này (khoản 2 Điều 46 Nghị định 252/2026). Sếp chỉ cần lưu hoá đơn, biên nhận và chứng từ thanh toán.
3. 6.8.3. Tránh nộp thuế hai lần: nhiều hãng đang tự cộng “VAT – Vietnam” vào hoá đơn. Doanh nghiệp đã tự khấu trừ thay thì khai mã số thuế công ty trong phần cài đặt thanh toán của hãng để hãng thôi thu thuế Việt Nam trên hoá đơn. Cách làm cụ thể ở từng hãng khác nhau, tụi mình chưa kiểm từng hãng.

Các hãng đã đăng ký thuế tại Việt Nam (tụi mình tra trên Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài của Cục Thuế ngày 12/10/2026, có 322 nhà cung cấp; cách tự tra ở mục 6.8.14):

Tự tra một hãng đã đăng ký thuế tại Việt Nam chưa (Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài của Cục Thuế: etaxvn.gdt.gov.vn/nccnn):

1. 6.8.14. Mở đường dẫn trên. Cổng hiện chữ tiếng Anh, bấm VIETNAMESE nếu muốn tiếng Việt.
2. 6.8.15. Bấm mục LIST OF REGISTERED FOREIGN PROVIDERS (Danh sách nhà cung cấp nước ngoài đã đăng ký).
3. 6.8.16. Để trống các ô, bấm Search (Tìm kiếm). Ngày 12/10/2026 ra 322 hãng, chia 7 trang; mỗi dòng có mã số thuế, tên hãng, ngày đăng ký.
4. 6.8.17. Muốn tìm nhanh một hãng: gõ mã số thuế ở bảng trên vào ô Tax identification number (Mã số thuế) rồi bấm Search. Mã số thuế 10 số bắt đầu bằng 9000 là mã cấp riêng cho nhà cung cấp nước ngoài.

Mẫu thật lấy từ chứng từ của chính Tài Chính Khởi Nghiệp (đã che số thẻ, số biên nhận):

6.8.11. Chứng từ thật của Tài Chính Khởi Nghiệp: Claude (Anthropic), kỳ 30/09 đến 30/10/2026

Hãng gửi hai tệp trong cùng một thư: hoá đơn (Invoice) và biên nhận đã trả tiền (Receipt). Sếp lưu cả hai.

Bốn chỗ cần nhìn trên chứng từ này:

1. 6.8.11.1. Dòng “VAT Registration — Vietnam VAT: 9000020034”: mã số thuế Việt Nam của hãng, khớp với cổng của Cục Thuế ở mục 6.8.8.
2. 6.8.11.2. Khối “Bill to” (gửi cho): tên công ty, địa chỉ và “VN TIN 0317730654” (mã số thuế Việt Nam của bên mua). Thiếu dòng này thì vào phần cài đặt thanh toán của hãng khai bổ sung.
3. 6.8.11.3. Dòng “VAT – Vietnam (10% on $100.00): $11.11”: hãng đã tự tính thuế giá trị gia tăng Việt Nam theo công thức in trên hoá đơn: thuế = giá ÷ (1 − 10%) × 10% = 100 ÷ 0,9 × 10% = 11,11 USD. Tức là hãng coi 100 USD là giá chưa thuế và quy ngược ra giá đã gồm thuế.
4. 6.8.11.4. Phần “Payment history” (lịch sử trả tiền): phương thức (thẻ Visa), ngày, số tiền. Đây là chỗ khớp với sao kê thẻ của công ty.

6.8.11.5. Số nào trên chứng từ điền vào ô nào trên tờ khai (dành cho doanh nghiệp tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, mục 6.8.1):

6.8.11.6. Tờ khai 01/NTNN, NCCNN Phần II điền sẵn từ chứng từ trên

6.8.11.7. Hạn khai và nộp cho chứng từ này

1. 6.8.11.7.1. Khai theo lần: trả tiền ngày 30/09/2026, đếm từ 01/10 là ngày thứ 1, ngày thứ 10 là 10/10/2026. Ngày đó là thứ Bảy nên dời sang thứ Hai 12/10/2026.
2. 6.8.11.7.2. Khai theo tháng: gộp mọi lần trả trong tháng 09/2026, hạn ngày 20/10/2026 (thứ Ba).

Tỷ lệ 5% thuế giá trị gia tăng và 5% thuế thu nhập doanh nghiệp là tỷ lệ cho dịch vụ ở mục 7; Sếp đối chiếu lại cho loại dịch vụ của mình. Tỷ giá 26.300 là giả định để minh hoạ. Chứng từ này hãng đã tự thu 11,11 USD thuế giá trị gia tăng Việt Nam: nếu doanh nghiệp vẫn khấu trừ thay theo tờ khai trên thì thuế giá trị gia tăng bị nộp hai lần. Cách xử lý (đề nghị hãng thôi thu, hay hãng đã nộp thì bên mua không khấu trừ phần đó) tụi mình chưa thấy văn bản hướng dẫn riêng; Sếp hỏi cơ quan thuế quản lý bằng văn bản trước khi khai.

6.8.12. Hoá đơn Google Workspace tháng 09/2026:

Điểm đúng: tên trên hoá đơn là tên công ty, không phải tên cá nhân. Sếp vào admin.google.com, mục Thanh toán, Hồ sơ thanh toán để sửa tên và địa chỉ cho đúng giấy đăng ký doanh nghiệp trước kỳ hoá đơn kế tiếp.

6.8.13. Bộ hồ sơ cho mỗi kỳ trừ tiền của một hãng:

7. HOW MUCH — Tỷ lệ và ba ví dụ có số

Trả lời ngay: số thuế bằng doanh thu tính thuế × tỷ lệ %. Tỷ lệ tuỳ loại hoạt động:

Dòng tư vấn và phần mềm đã được đối chiếu có điều khoản (Phụ lục I Thông tư 69/2025; khoản 13 Điều 4 Nghị định 181/2025; khoản 3 Điều 12 Nghị định 320/2025). Các dòng còn lại lấy từ bản tóm tắt của hãng tư vấn, Sếp đối chiếu phụ lục Nghị định 320/2025 trước khi áp cho hợp đồng lớn. Hợp đồng nhiều phần mà không tách được giá thì áp tỷ lệ cao nhất cho cả hợp đồng.

Ví dụ 1. Hợp đồng ghi “giá đã gồm thuế” 100 triệu đồng, dịch vụ tư vấn. Doanh thu tính thuế là 100 triệu. Thuế giá trị gia tăng 5 triệu, thuế thu nhập doanh nghiệp 5 triệu. Bên Việt Nam giữ lại 10 triệu nộp thuế, chuyển cho nhà thầu 90 triệu. Đây là cách có lợi nhất cho bên Việt Nam.

Ví dụ 2. Hợp đồng ghi “nhà thầu nhận đủ” 100 triệu, dịch vụ phần mềm. Phần mềm không chịu giá trị gia tăng. Phải quy ngược doanh thu: 100.000.000 ÷ (1 − 5%) = 105.263.158 đồng. Thuế thu nhập doanh nghiệp là 5.263.158 đồng, bên Việt Nam tự bỏ thêm khoản này.

Ví dụ 3. Hợp đồng ghi “nhà thầu nhận đủ” 100 triệu, dịch vụ tư vấn (đúng ca chị Lan). Đây là chỗ hai cách hiểu đang cho ra hai số khác nhau, tụi mình đặt cạnh nhau để Sếp thấy:

Lệch nhau khoảng 300 nghìn trên mỗi 100 triệu. Gốc của chỗ lệch là Thông tư 20/2026 đã bỏ quy định cũ “doanh thu tính thu nhập doanh nghiệp không gồm giá trị gia tăng”, nhưng chưa có công văn nào hướng dẫn dứt điểm cách quy ngược. Với hợp đồng giá trị lớn, Sếp nên hỏi cơ quan thuế quản lý bằng văn bản trước khi chọn cách tính. Còn cách chắc ăn nhất là ghi ngay từ hợp đồng “giá đã gồm các loại thuế nhà thầu”, khi đó không cần quy ngược.

Nộp trễ thì tốn gì? Ngoài số thuế, Sếp chịu tiền chậm nộp tính theo số ngày trễ, và có thể bị phạt chậm nộp tờ khai theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Mức tiền chậm nộp lâu nay là 0,03% mỗi ngày; tụi mình chưa đối chiếu được nguyên văn mức này trong Luật Quản lý thuế 108/2025 nên không đưa số cụ thể vào ví dụ.

8. Ba dòng phải khớp

1. 8.1. Chủ thể: tên nhà thầu trên hợp đồng, trên tờ khai và trên lệnh chuyển tiền ra nước ngoài phải là một.
2. 8.2. Nội dung: loại dịch vụ ghi trong hợp đồng phải khớp tỷ lệ đã khai. Ghi “phí quản lý” mà khai tỷ lệ phần mềm là lệch.
3. 8.3. Dòng tiền: số tiền chuyển ra nước ngoài cộng số thuế đã nộp phải khớp giá trị hợp đồng theo đúng cách tính đã chọn.

9. Hạch toán

Chế độ kế toán đang áp dụng cho từng loại hình xem ở bài Chế độ kế toán nào đang áp dụng cho ai. Bút toán dưới đây theo hệ thống tài khoản quen thuộc của Thông tư 200/2014 và 133/2016; doanh nghiệp dùng Thông tư 99/2025 đối chiếu số hiệu tài khoản tương ứng.

Số liệu lấy theo ví dụ 1 ở mục 7: hợp đồng tư vấn 100.000.000 đồng, ghi “giá đã gồm thuế”. Thuế giá trị gia tăng nhà thầu 5% là 5.000.000; thuế thu nhập doanh nghiệp nhà thầu 5% là 5.000.000; nhà thầu thực nhận 90.000.000. Công ty tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ.

Chữ T cục bộ — từng bút toán

Cách đọc: kế toán quốc tế gọi Nợ là bên trái, Có là bên phải. Tài sản và chi phí tăng thì ghi Nợ, giảm thì ghi Có. Nợ phải trả, vốn và doanh thu thì ngược lại: tăng ghi Có, giảm ghi Nợ. Mỗi dòng dưới đây ghi rõ tên tài khoản và dòng đó làm tăng hay giảm cái gì.

Chữ T tổng thể — cả bức tranh

Đọc bức tranh tổng:

1. 9.1. Tiền ra khỏi ngân hàng đúng bằng giá hợp đồng: 100.000.000.
2. 9.2. Công nợ nhà thầu và hai khoản thuế phải nộp đều về số dư 0, nghĩa là đã trả đủ, nộp đủ.
3. 9.3. Chi phí được trừ là 95.000.000, còn 5.000.000 thuế giá trị gia tăng nằm ở 1331 để khấu trừ trên tờ khai thuế giá trị gia tăng của công ty.
4. 9.4. Thuế thu nhập doanh nghiệp nhà thầu 5.000.000 đã nằm trong 95.000.000 chi phí, vì hợp đồng ghi giá đã gồm thuế.

Nếu hợp đồng ghi “nhà thầu nhận đủ”: doanh thu tính thuế phải quy ngược (xem ví dụ 3 mục 7). Phần thuế công ty gánh thêm cộng vào chi phí ở bút toán (1) chứ không trừ vào tiền trả nhà thầu. Phần thuế thu nhập doanh nghiệp gánh thêm này được trừ khi tính thuế của công ty, vì hợp đồng đã thoả thuận nhà thầu nhận không gồm thuế (xem mục 6.7).

10. Năm lỗi hay gặp

1. 10.1. Nghĩ nhà thầu phải tự lo thuế: sai với đa số trường hợp, người khai thay là bên Việt Nam.
2. 10.2. Dùng mã số thuế công ty để khai thay: phải có mã số thuế nộp thay riêng (mẫu 04.1-ĐKT).
3. 10.3. Tính giá trị gia tăng cho phần mềm: phần mềm không chịu giá trị gia tăng, khai thừa là mất tiền oan.
4. 10.4. Hợp đồng không ghi rõ giá gồm thuế hay chưa: tới lúc tính thuế mới cãi nhau với nhà thầu, và thường bên Việt Nam chịu thiệt.
5. 10.5. Vẫn làm theo Thông tư 103/2014: văn bản này hết hiệu lực từ 01/07/2026, cách tính thu nhập doanh nghiệp đã đổi.

11. Việc cần làm ngay trong tuần này

Ký trước khi đọc kỹ dòng thuế thì nhà thầu cầm đủ tiền, còn mình cầm thêm khoản thuế.

Hai bài làm theo từng bước, có tờ khai điền sẵn:

1. Đăng ký thuế nhà thầu: mẫu 04.1-ĐKT điền sẵn.
2. Khai thuế nhà thầu theo lần và theo tháng: tờ khai 01/NTNN điền sẵn.

Đọc thêm:

1. ví dụ chi tiết hợp đồng dịch vụ phần mềm.

• Mở cổng khách hàng, không mất phí. Sếp chỉ cần mã số thuế là vào được hotro.tckn.vn, gửi hợp đồng nước ngoài lên cho tụi mình soát.

• Sếp đang có hợp đồng với bên nước ngoài, chưa chắc dòng thuế ghi đúng chưa? Gửi tụi mình coi trước khi ký, hoặc hẹn một buổi tại trang hẹn gặp tư vấn. Coi trước khi ký thì sửa được. Coi lúc bị kiểm tra thì chỉ còn tiền chậm nộp.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung, không thay thế cho tư vấn pháp lý hoặc thuế cụ thể cho từng trường hợp. Tài Chính Khởi Nghiệp không chịu trách nhiệm với các quyết định dựa hoàn toàn vào nội dung bài viết mà chưa được tư vấn trực tiếp. Thông tin cập nhật tới ngày 11/10/2026, văn bản pháp luật có thể thay đổi sau thời điểm này.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #thuenhathau #nhathaunuocngoai

Một nhóm bạn trẻ góp vốn dựng sàn thương mại điện tử, cho người bán đăng gian hàng, khách thanh toán thẳng qua cổng của sàn. Mỗi đơn 1.000.000 đồng, sàn giữ lại 25% làm phí dịch vụ, 75% còn lại chuyển vào ví người bán rồi trả lại sau. Tới lúc kế toán hỏi “doanh thu công ty mình là bao nhiêu để kê khai thuế”, cả nhóm khựng lại — tình huống giả định, dựng để minh hoạ bài toán thật mà nhiều mô hình sàn khởi nghiệp đang gặp.

Đây đúng là insight của bài này: người làm sàn TMĐT hay nhầm lẫn giữa “tiền chảy qua tài khoản mình” và “tiền là doanh thu của mình”. Hai thứ này khác nhau hoàn toàn trên sổ sách, và nhầm một lần là kê khai sai cả năm.

Bài này viết cho người đứng ra xây và vận hành sàn (không phải người bán hàng trên sàn — bài đó tụi mình đã viết riêng, dẫn link cuối bài), trả lời từ A đến Z: doanh thu tính thuế của sàn là bao nhiêu, cần hồ sơ gì để chứng minh, và ai mới được đứng ra làm đơn vị khấu trừ thuế thay cho người bán.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 — Quốc hội thông qua 10/12/2025, hiệu lực chung từ 01/07/2026; riêng Điều 13 có hiệu lực sớm từ 01/01/2026. Đây là điều quyết định nghĩa vụ của chủ sàn.

Nguyên văn khoản 4 Điều 13 (đã đọc trực tiếp từ văn bản luật, không qua tóm tắt): “Trường hợp có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán, chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số khác (trong nước hoặc nước ngoài) có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.”

⚠ Đọc kỹ sẽ thấy toàn bộ Điều 13 chỉ nhắc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh — không một chữ nào nói tới “doanh nghiệp”. Đây là điểm mấu chốt của cả bài, xem mục 5.

2. Doanh thu tính thuế của chủ sàn là bao nhiêu

Trả lời ngay: doanh thu tính thuế GTGT và TNDN của chủ sàn chỉ là khoản phí dịch vụ (hoa hồng) được hưởng, KHÔNG phải toàn bộ số tiền khách thanh toán.

Lý do nằm ở bản chất giao dịch, không phải ở chỗ “luật cho miễn”. Khi khách trả 1.000.000 đồng, sàn chỉ thật sự sở hữu 25% phí dịch vụ — 250.000 đồng. Phần 75% còn lại — 750.000 đồng — đi qua tài khoản sàn nhưng về bản chất kinh tế là tiền của người bán, sàn chỉ đang giữ hộ trước khi chuyển trả. Tiền không đổi chủ sở hữu thì không thể tính thành doanh thu của người giữ hộ — đúng nguyên tắc kế toán cơ bản, không riêng gì ngành TMĐT.

Cổng thanh toán ngân hàng, ví điện tử cũng vận hành đúng kiểu này: tiền chạy qua hệ thống của họ mỗi ngày, nhưng doanh thu của họ chỉ là phí giao dịch, không phải tổng giá trị giao dịch đã xử lý.

3. Hồ sơ cần có để đứng vững trước cơ quan thuế

Nói “chỉ là hoa hồng” mà không có giấy tờ chứng minh thì cơ quan thuế có quyền coi toàn bộ dòng tiền là doanh thu — đây là chỗ nhiều sàn khởi nghiệp bỏ qua vì mải lo sản phẩm, quên lo hồ sơ.

1. 3.1. Hợp đồng với người bán: phải là hợp đồng cung cấp dịch vụ nền tảng/trung gian, không phải hợp đồng mua bán. Ghi rõ ba điều: sàn chỉ đại diện thu hộ tiền khách, có nghĩa vụ chuyển trả người bán trong một khoảng thời gian cụ thể, và phí dịch vụ 25% là khoản thu riêng của sàn.
2. 3.2. Hai loại hoá đơn tách bạch: hoá đơn sàn xuất cho người bán chỉ ghi phí dịch vụ (250.000 đồng), còn hoá đơn bán hàng 1.000.000 đồng cho khách là của chính người bán — không phải của sàn.
3. 3.3. Tài khoản kế toán tách riêng: tiền khách trả ghi vào tài khoản phải trả, phải nộp khác (338, 3388) chứ không ghi thẳng vào doanh thu (511). Chỉ phần phí dịch vụ mới ghi nhận doanh thu kèm thuế GTGT đầu ra.
4. 3.4. Tách bạch dòng tiền: nên có tài khoản hoặc ví riêng giữ tiền người bán, đừng để chung với tài khoản vận hành của công ty — tách rõ giúp đối chiếu nhanh khi bị kiểm tra.

4. Phí dịch vụ 25% có phải xuất hoá đơn không

Có. Phí dịch vụ sàn thu của người bán là doanh thu dịch vụ thật sự của sàn, phải xuất hoá đơn GTGT, thuế suất phổ thông 10%.

5. Công ty hay hộ kinh doanh mới được đứng ra làm đơn vị khấu trừ

Quay lại đoạn tô vàng ở mục 1: Điều 13 chỉ nói “chủ quản nền tảng”, không ghi rõ bắt buộc là công ty. Nhưng ba lý do thực tế khiến chỉ pháp nhân doanh nghiệp mới vận hành được:

1. 5.1. Nghĩa vụ khấu trừ, khai thay, nộp thay đòi hỏi mã số thuế tổ chức và hệ thống kê khai điện tử cấp doanh nghiệp — hộ kinh doanh không có hạ tầng này.
2. 5.2. Mọi sàn lớn đang vận hành tại Việt Nam (Shopee, Lazada, TikTok Shop) đều là pháp nhân doanh nghiệp, không có ngoại lệ hộ kinh doanh làm chủ sàn quy mô.
3. 5.3. Quan hệ hợp đồng dịch vụ nền tảng với hàng trăm, hàng nghìn người bán cần tư cách pháp nhân đầy đủ để chịu trách nhiệm — hộ kinh doanh bị giới hạn phạm vi hoạt động theo quy định đăng ký kinh doanh.

Điểm quan trọng thứ hai, cũng rút ra trực tiếp từ việc đọc kỹ Điều 13: nếu người bán trên sàn là doanh nghiệp (không phải hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh), sàn không có nghĩa vụ khấu trừ thuế thay cho họ — vì toàn bộ Điều 13 chỉ điều chỉnh đối tượng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Doanh nghiệp bán hàng trên sàn tự kê khai, tự nộp thuế theo chế độ kế toán của chính họ; sàn chỉ cần lưu và cung cấp dữ liệu giao dịch khi cơ quan thuế yêu cầu.

6. Ba dòng phải khớp

• Chủ thể: người bán nào, giao dịch nào, số tiền bao nhiêu — khớp giữa hợp đồng, hoá đơn và dữ liệu giao dịch trên hệ thống.
• Nội dung: 25% phí dịch vụ đúng theo tỷ lệ đã ký trong hợp đồng, không phải con số áng chừng.
• Dòng tiền: 75% thật sự đã chuyển trả người bán, có uỷ nhiệm chi hoặc lịch sử ví điện tử làm bằng chứng.

Lệch cặp nào trong ba dòng này là chỗ cơ quan thuế hỏi đầu tiên khi quyết toán.

7. Hạch toán

8. Năm lỗi hay gặp khi mới mở sàn

1. 8.1. Ghi thẳng toàn bộ tiền khách trả vào doanh thu — tính thuế GTGT/TNDN trên cả 1.000.000 đồng thay vì 250.000 đồng, nộp thừa thuế mà không biết.
2. 8.2. Hợp đồng với người bán soạn theo mẫu mua bán hàng hoá — vô tình biến sàn thành bên bán, mất luôn căn cứ “chỉ là trung gian”.
3. 8.3. Không tách tài khoản giữ tiền người bán — dòng tiền lẫn lộn, khó chứng minh khi bị kiểm tra.
4. 8.4. Mặc định khấu trừ thuế cho mọi người bán, kể cả người bán là doanh nghiệp — làm sai nghĩa vụ, phát sinh tranh cãi không đáng có.
5. 8.5. Chậm xuất hoá đơn phí dịch vụ cho người bán, dồn cuối tháng mới xuất — vi phạm thời điểm lập hoá đơn theo quy định hiện hành.

9. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Rà lại hợp đồng mẫu đang dùng với người bán — có đúng là hợp đồng dịch vụ nền tảng, không phải hợp đồng mua bán không.
2. Kiểm tra hệ thống kế toán đang ghi nhận tiền khách trả vào đúng tài khoản “phải trả, phải nộp khác” hay đang ghi thẳng vào doanh thu.
3. Lập danh sách người bán trên sàn, phân loại rõ ai là hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh (phải khấu trừ) và ai là doanh nghiệp (không khấu trừ) — tránh làm sai hàng loạt.

Soi hợp đồng và sổ sách trước khi mô hình chạy lớn thì sửa dễ. Để tới lúc có hàng nghìn giao dịch mỗi tháng mới phát hiện ghi sai doanh thu thì phải làm lại từ đầu, tốn công hơn nhiều.

Tụi mình đang hỗ trợ tư vấn mô hình kế toán — thuế cho các sàn thương mại điện tử mới thành lập. Sếp đang dựng sàn, cho tụi mình xem qua mô hình thu-chi để tư vấn đúng từ đầu, tránh sửa lại giữa chừng.

Bài liên quan (dành cho người BÁN hàng trên sàn, không phải chủ sàn): Hỏi – đáp: sàn TMĐT khấu trừ thuế thay hộ kinh doanh — 10 câu hỏi thật · Ai là người xuất hoá đơn khi hộ kinh doanh bán qua sàn thương mại điện tử?

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung, không thay thế cho tư vấn pháp lý hoặc thuế cụ thể cho từng trường hợp. Tài Chính Khởi Nghiệp không chịu trách nhiệm với các quyết định dựa hoàn toàn vào nội dung bài viết mà chưa được tư vấn trực tiếp. Mọi thông tin được cập nhật tới ngày 06/10/2026, văn bản pháp luật có thể thay đổi sau thời điểm này.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #thuongmaidientu #khoinghiep

Tình huống giả định, hay gặp ở doanh nghiệp vừa và nhỏ: mỗi tháng đều đóng BHXH đều đặn, bảng lương làm tử tế, nhưng không ai để ý tới một dòng rất nhỏ trong bảng lương — kinh phí công đoàn. Tới lúc thanh tra lao động ghé qua, công ty mới biết mình đã chậm đóng khoản này gần một năm. Số tiền gốc không lớn, nhưng tiền phạt thì không nhỏ.

Đó chính là insight của bài này: doanh nghiệp không trốn, chỉ là không biết khoản này tồn tại độc lập với BHXH — và từ ngày 10/09/2026, mức phạt cho nhóm hành vi này đã tăng, quy về một nghị định duy nhất: Nghị định 283/2026/NĐ-CP.

Bài này gộp hai việc: (1) đọc đúng Nghị định 283/2026/NĐ-CP — nghị định xử phạt vi phạm hành chính lao động, BHXH, trong đó có hẳn một điều riêng cho kinh phí công đoàn; và (2) nói rõ nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn năm 2026 — ai phải đóng, đóng bao nhiêu, đóng khi nào. Đi từ A đến Z, kèm checklist để Sếp tự rà trong công ty mình.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Nghị định 283/2026/NĐ-CP — Chính phủ ban hành 15/07/2026, có hiệu lực 10/09/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định này thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP đã hết hiệu lực. Mọi văn bản, mọi bài viết cũ còn dẫn Nghị định 12/2022 đều đã lạc hậu kể từ mốc này.

Luật Công đoàn 2024 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 97/2025/QH15) — có hiệu lực từ 01/07/2025, 6 chương, quy định về tổ chức, hoạt động công đoàn và trách nhiệm đóng góp tài chính công đoàn của người sử dụng lao động.

Nghị định 105/2026/NĐ-CP — hướng dẫn chi tiết về tài chính công đoàn theo Luật Công đoàn 2024, có hiệu lực từ 16/05/2026, thay thế Nghị định 191/2013/NĐ-CP đã hết hiệu lực.

⚠ Mức độ chắc chắn: phần mức phạt (mục 3–4) đã được đối chiếu với bản scan gốc từ Cổng Chính phủ (mức 2 — dùng nội bộ). Phần căn cứ Luật Công đoàn 2024 và Nghị định 105/2026/NĐ-CP lấy từ nguồn tổng hợp (thuvienphapluat.vn, luatvietnam.vn), chưa đối chiếu bản gốc Công báo — dùng để định hướng, khách cần số chính xác tuyệt đối thì đại lý thuế của Sếp sẽ tra lại bản gốc trước khi nộp hồ sơ. Ngày tra: 06/10/2026.

2. Kinh phí công đoàn là gì, ai phải đóng, đóng bao nhiêu

Trả lời ngay: mọi doanh nghiệp có sử dụng lao động đều phải đóng kinh phí công đoàn, kể cả khi công ty chưa thành lập công đoàn cơ sở. Đây là điểm doanh nghiệp hay hiểu nhầm nhất.

1. 2.1. Đối tượng phải đóng: doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, và các cơ quan, tổ chức khác có sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
2. 2.2. Mức đóng: 2% của quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động. Không phải 2% doanh thu, không phải 2% lợi nhuận — là 2% trên đúng quỹ lương đã dùng để đóng BHXH.
3. 2.3. Ai trả khoản này: người sử dụng lao động (công ty) trả, không trừ vào lương người lao động. Khoản trừ vào lương người lao động (nếu có) là đoàn phí công đoàn — một khoản khác, chỉ áp dụng cho người đã là đoàn viên, mức phổ biến 1% tiền lương đóng BHXH của đoàn viên đó.
4. 2.4. Thời hạn đóng: chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo (đóng theo tháng).
5. 2.5. Không có công đoàn cơ sở vẫn phải đóng — nghĩa vụ 2% không phụ thuộc việc công ty đã thành lập công đoàn hay chưa.

3. Bốn nhóm hành vi hay bị phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Nghị định có 6 chương, 68 điều — không ai đọc hết để làm việc hàng ngày. Bốn nhóm dưới đây là chỗ doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dính nhất.

1. 3.1. Nhóm tiền lương (Điều 23) — không xây dựng hoặc không công bố thang bảng lương; trả lương thiếu; trả dưới mức lương tối thiểu vùng; không trả khoản tương đương mức đóng bảo hiểm cho người không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
2. 3.2. Nhóm nội quy lao động (Điều 25) — không thông báo, không niêm yết nội quy; dùng từ 10 lao động trở lên mà không có nội quy bằng văn bản hoặc không đăng ký.
3. 3.3. Nhóm báo cáo, quản lý lao động (Điều 11 khoản 2) — không báo cáo tình hình thay đổi lao động định kỳ, không lập sổ quản lý lao động.
4. 3.4. Nhóm kinh phí công đoàn (Điều 42) — chậm đóng, không trích đóng, hoặc không đóng đầy đủ kinh phí công đoàn.

4. Mức phạt cụ thể — bảng tra nhanh

⛔ Lưu ý quan trọng trước khi đọc bảng: mọi mức tiền trong Nghị định 283/2026/NĐ-CP là mức phạt cho CÁ NHÂN; tổ chức (công ty) bị phạt GẤP ĐÔI (Điều 7 khoản 2). Riêng hộ kinh doanh và hộ gia đình bị phạt NHƯ CÁ NHÂN, không nhân đôi (Điều 7 khoản 3).

5. Ba điều dễ nhầm khi đọc nghị định này

1. 5.1. Phạt theo hành vi, không cộng dồn theo từng tháng. Vi phạm kéo dài nhiều tháng (như chậm đóng kinh phí công đoàn) chỉ bị phạt MỘT lần cho hành vi đó, kèm thêm tình tiết tăng nặng — không nhân số tháng vi phạm.
2. 5.2. Cách chia bậc theo số lao động KHÔNG giống nhau giữa các điều. Điều 23, 24 (lương) chia bậc kiểu “đóng”: từ 01 đến 10 người, từ 11 đến 50 người. Điều 43, 44 (BHXH) chia bậc kiểu “mở”: dưới 10 người, từ 10 đến dưới 50 người. Công ty đúng 10 người rơi vào bậc khác nhau tuỳ điều đang xét — đừng áp nhầm bảng.
3. 5.3. Kinh phí công đoàn KHÔNG phải nghĩa vụ báo cáo lao động định kỳ. Hai việc này nằm ở hai điều khác nhau (Điều 42 và Điều 11.2), một số bài tóm tắt trên mạng đã gộp nhầm hai việc này làm một — đã kiểm chéo và tách lại đúng.

6. Ba dòng phải khớp

Kinh phí công đoàn, giống mọi khoản trích theo lương, phải để ba dòng sau kể cùng một câu chuyện:

• Chủ thể: quỹ lương làm căn cứ đóng BHXH trên bảng lương đã khai với cơ quan bảo hiểm.
• Nội dung: 2% đúng trên quỹ lương đó, không phải con số áng chừng.
• Dòng tiền: tiền thật đã chuyển vào đúng tài khoản công đoàn cấp trên (số tài khoản thay đổi theo từng địa phương, Sếp cần tra lại đúng Liên đoàn Lao động nơi công ty đặt trụ sở, đừng dùng số tài khoản cũ).

Lệch cặp nào trong ba dòng này là chỗ thanh tra lao động hỏi đầu tiên.

7. Hạch toán kinh phí công đoàn

8. Checklist rà soát tuân thủ — tự kiểm trước khi bị kiểm

In bảng này ra, đánh dấu ☑ từng dòng. Dòng nào chưa chắc thì hỏi ngay bộ phận kế toán hoặc nhân sự phụ trách — đừng đoán.

9. Checklist hàng tháng — việc lặp lại, không chờ ai nhắc

Chín dòng ở mục 8 chỉ rà một lần để biết hiện trạng. Chín dòng dưới đây làm LẠI mỗi tháng, gắn vào đúng chu kỳ trả lương và đóng BHXH.

10. Checklist tuần này — ba việc làm một lần, bắt đầu ngay

Khác với mục 9 (lặp lại mãi mãi), ba việc dưới đây chỉ làm MỘT LẦN, ngay tuần này, để biết hiện trạng công ty đang ở đâu trước khi vào nhịp hàng tháng.

Soi trước khi bị kiểm thì sửa được. Để tới lúc đoàn thanh tra tới mới soi thì chỉ còn biết nộp phạt.

Tụi mình đang cập nhật mẫu rà soát tuân thủ Nghị định 283/2026/NĐ-CP cho khách hàng dịch vụ kế toán trọn gói. Sếp cần rà cho đúng công ty mình, inbox hoặc gọi tổng đài 028.710.19.191 để tụi mình hỗ trợ.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung, không thay thế cho tư vấn pháp lý hoặc thuế cụ thể cho từng trường hợp. Tài Chính Khởi Nghiệp không chịu trách nhiệm với các quyết định dựa hoàn toàn vào nội dung bài viết mà chưa được tư vấn trực tiếp. Mọi thông tin được cập nhật tới ngày 06/10/2026, văn bản pháp luật có thể thay đổi sau thời điểm này.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #laodongbhxh #kinhphicongdoan

Vụ Bưu chính (Bộ Khoa học và Công nghệ) vừa gửi thông báo tới các doanh nghiệp bưu chính: báo cáo quý 3/2026 phải nộp trước ngày 05/10/2026. Nhiều Sếp làm bưu chính, chuyển phát, logistics đọc xong vẫn không chắc mình có thuộc diện phải nộp không, điền biểu nào, gửi đâu.

Đây là báo cáo THỐNG KÊ của ngành khoa học và công nghệ, khác hẳn báo cáo thuế — không nộp đúng hạn không bị phạt thuế, nhưng là nghĩa vụ riêng theo Luật Thống kê mà doanh nghiệp bưu chính phải tuân thủ.

Bài này nói rõ ai phải nộp, nộp biểu nào, gửi đâu, và có sẵn bản mẫu điền số liệu demo để Sếp hình dung cách điền trước khi thay bằng số liệu thật.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Thông tư số 45/2025/TT-BKHCN ngày 15/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, ban hành quy định hoạt động thống kê ngành khoa học và công nghệ (bao gồm lĩnh vực bưu chính).

Nguồn: thông báo trực tiếp của Vụ Bưu chính (Bộ Khoa học và Công nghệ) gửi các doanh nghiệp bưu chính, ngày tra 06/10/2026. Sếp cần đối chiếu bản gốc Thông tư thì tra trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (vbpl.vn) — tụi mình chưa tự tải được bản Công báo đầy đủ.

2. Ai phải nộp báo cáo này

Doanh nghiệp bưu chính — tức doanh nghiệp đã được cấp giấy phép bưu chính hoặc văn bản xác nhận thông báo hoạt động bưu chính theo quy định. Không áp dụng cho doanh nghiệp chỉ tự vận chuyển hàng hoá của chính mình (không cung cấp dịch vụ bưu chính cho khách hàng bên ngoài).

Chưa chắc công ty mình có phải doanh nghiệp bưu chính không — kiểm lại giấy phép bưu chính hoặc văn bản xác nhận đã đăng ký với Bộ Khoa học và Công nghệ (trước đây là Bộ Thông tin và Truyền thông).

3. Hai biểu mẫu — dùng đúng biểu theo cấp báo cáo

Doanh nghiệp chỉ có một trụ sở, không có chi nhánh thì chỉ cần nộp Biểu 0602A.

4. Hai mươi chỉ tiêu cần điền — nhóm theo 6 nhóm lớn

1. 4.1. Tổng doanh thu của doanh nghiệp bưu chính (mã 01) — gồm doanh thu từ dịch vụ hậu cần/logistics cho TMĐT (mã 02) và doanh thu dịch vụ bưu chính (mã 03, trong đó tách riêng doanh thu chuyển phát gói kiện cho TMĐT ở mã 04).
2. 4.2. Sản lượng dịch vụ bưu chính — tách dịch vụ thư (mã 05, gồm thư trong nước/quốc tế đi/quốc tế đến ở mã 06-08) và dịch vụ gói, kiện (mã 09, gồm trong nước/quốc tế đi/quốc tế đến ở mã 10-12).
3. 4.3. Số tiền đã nộp ngân sách nhà nước (mã 13) — tách theo thuế GTGT (14), thuế TNDN (15), thuế xuất nhập khẩu (16), phí/lệ phí khác (17).
4. 4.4. Tổng giá trị đầu tư thực hiện trong năm (mã 18).
5. 4.5. Tổng chi phí (mã 19).
6. 4.6. Lợi nhuận sau thuế (mã 20).

Nhìn vào bảng màu dưới đây để thấy ngay cấu trúc 20 chỉ tiêu — mỗi nhóm một màu, số liệu là demo minh hoạ (giống hệt file tải ở mục 5):

Số liệu demo khớp đúng 4 công thức cộng dồn in sẵn trên biểu — xem mục 5 để đối chiếu.

Các ô đánh dấu (X) trên biểu KHÔNG được ghi số — đó là cột “trong đó dịch vụ chuyển phát cho TMĐT” chỉ áp dụng cho một số chỉ tiêu nhất định (01-04), không áp dụng cho các chỉ tiêu còn lại.

5. Bản mẫu điền số liệu demo

Để Sếp dễ hình dung cách điền, tụi mình điền sẵn số liệu demo vào đúng 20 ô của Biểu 0602A: tải bản demo (DOCX).

Số liệu trong bản demo là ví dụ minh hoạ, không phải số liệu thật — Sếp mở file, xoá số demo, thay bằng số liệu thật của công ty mình trước khi ký và gửi. Ba công thức cộng dồn in sẵn trên biểu, demo đã điền đúng logic để Sếp đối chiếu cách tính:

• Mã 01 = Mã 02 + Mã 03 (demo: 8,5 = 2,0 + 6,5 tỷ đồng)
• Mã 05 = Mã 06 + 07 + 08 (demo: 15.000 = 12.000 + 2.000 + 1.000 cái)
• Mã 09 = Mã 10 + 11 + 12 (demo: 450.000 = 420.000 + 20.000 + 10.000 cái)
• Mã 13 = Mã 14 + 15 + 16 + 17 (demo: 0,68 = 0,45 + 0,18 + 0 + 0,05 tỷ đồng)

6. Nộp ở đâu, hình thức nào

1. 6.1. Hình thức gửi (chọn một trong hai): tệp dữ liệu có cấu trúc, ký số của thủ trưởng đơn vị; hoặc bản scan báo cáo đã ký tay, đóng dấu doanh nghiệp.
2. 6.2. Gửi qua email: baocaobuuchinh@mst.gov.vn
3. 6.3. Hoặc gửi trực tiếp: Vụ Bưu chính (Bộ Khoa học và Công nghệ) — Toà nhà Cục Đổi mới sáng tạo, 113 Trần Duy Hưng, phường Yên Hoà, Hà Nội.
4. 6.4. Đồng thời gửi thêm cho Sở Khoa học và Công nghệ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính (Biểu 0602A) hoặc nơi có chi nhánh (Biểu 0602B).

7. Mốc thời gian — đừng để trễ như quý này

Hạn nộp: trước ngày 05 của tháng đầu quý tiếp theo — ví dụ báo cáo quý 3 (tháng 7-8-9) phải nộp trước ngày 05/10. Đặt lịch nhắc cố định mỗi đầu quý, đừng đợi thông báo mới làm — quý 3/2026 này hạn đã là 05/10, nếu Sếp đọc bài sau ngày đó thì nộp ngay, trễ vài ngày còn hơn không nộp.

8. Ba lỗi hay gặp

1. 8.1. Nhầm đối tượng — công ty chỉ tự vận chuyển hàng của mình (không bán dịch vụ bưu chính cho khách ngoài) không phải doanh nghiệp bưu chính, không cần nộp biểu này.
2. 8.2. Có chi nhánh nhưng chỉ nộp Biểu 0602A, quên nộp Biểu 0602B riêng cho từng chi nhánh tại các Sở Khoa học và Công nghệ địa phương.
3. 8.3. Ghi số vào các ô đánh dấu (X) — cột TMĐT chỉ áp dụng cho 4 chỉ tiêu đầu, các chỉ tiêu còn lại để trống đúng theo hướng dẫn trên biểu.

9. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Kiểm tra công ty mình có giấy phép/văn bản xác nhận hoạt động bưu chính không (mục 2).
2. Xác định có chi nhánh cần nộp thêm Biểu 0602B không (mục 3).
3. Tải bản demo, đối chiếu cách điền, thay bằng số liệu thật của quý 3/2026.
4. Gửi email + bản scan đã ký, đóng dấu tới baocaobuuchinh@mst.gov.vn và Sở Khoa học và Công nghệ liên quan.

Báo cáo đúng hạn, đúng biểu thì xong việc trong một buổi. Để tới lúc cơ quan nhắc nhở mới làm thì vừa gấp vừa dễ điền sai.

Làm tới bước này mà vẫn vướng? Tụi mình làm thay, hoặc ngồi làm cùng Sếp một lần.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, không thay thế tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự kiểm tra hoặc liên hệ Vụ Bưu chính (Bộ Khoa học và Công nghệ) để được tư vấn cụ thể. Số liệu trong bản mẫu tải về CHỈ là demo minh hoạ, không phải số liệu thật — người đọc tự chịu trách nhiệm khi điền và nộp báo cáo.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #buuchinh #baocaothongke

Một hộ kinh doanh tụi mình đang hỗ trợ, bên công an khu vực nhắc tới hạn báo cáo công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) mà chủ hộ còn chưa rõ phải nộp giấy gì, nộp ở đâu. Tụi mình soạn sẵn Mẫu số PC04, gửi cho Sếp soát lại nội dung rồi ký điện tử — xong trong một buổi, không phải chạy ra phường nộp giấy.

Nhiều chủ hộ nghĩ PCCC là chuyện của nhà xưởng, khách sạn, karaoke — “quán nhỏ của mình chắc không dính”. Thật ra không phải Sếp nào cũng phải báo cáo, nhưng cũng không phải cứ “nhà nhỏ” là chắc chắn không phải làm — cái quyết định là cơ sở của Sếp có thuộc diện quản lý về PCCC hay không, chứ không phải quy mô to hay nhỏ.

Bài này nói rõ ai phải làm, làm gì, nộp ở đâu, và hai mốc trong năm đừng để quên.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

Nghị định 105/2025/NĐ-CP của Chính phủ, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ — trong đó có mẫu báo cáo định kỳ (Mẫu số PC04) và quy định về hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Ngày tra: 06/10/2026, đối chiếu qua thuvienphapluat.vn và luatvietnam.vn. Chưa tự tải được bản Công báo gốc — Sếp cần bản đầy đủ 100% thì mở trực tiếp trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (vbpl.vn).

2. Cơ sở nào phải báo cáo — bảng đối chiếu theo đúng Phụ lục I

Nghị định 105/2025/NĐ-CP (ban hành 15/05/2025) có Phụ lục I liệt kê đủ 34 nhóm cơ sở thuộc diện quản lý PCCC. Dưới đây là các nhóm khách TCKN hay gặp nhất — Sếp đối chiếu đúng ngành nghề và diện tích thực tế của mình:

Nguồn: Phụ lục I, Nghị định 105/2025/NĐ-CP (ngày 15/05/2025 của Chính phủ) — đã đọc nguyên văn toàn bộ 34 mục, ngày tra 06/10/2026. Đối chiếu khớp với thuvienphapluat.vn, luatvietnam.vn.

Diện tích phục vụ kinh doanh ở đây tính tổng diện tích thực tế dùng để bán hàng/sản xuất (kể cả khu trưng bày, kho hàng đi kèm ngay tại chỗ), không phải diện tích đất hay diện tích giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Không thấy ngành nghề của mình trong bảng trên, hoặc diện tích nằm ngay ranh giới (ví dụ đúng 48-52 m²) — hỏi thẳng công an phường/xã quản lý địa bàn để chắc chắn, đừng tự suy đoán rồi bỏ qua.

2.15. Sạp trong chợ khác cửa hàng độc lập — đừng nhầm hai trường hợp

Khách TCKN hay hỏi nhất: “sạp bán quần áo, giày dép sỉ lẻ trong chợ (như chợ Tân Bình) có phải tự làm báo cáo PCCC không?”

Ví dụ thực tế: các cửa hàng nằm trên những tuyến đường bao quanh khu chợ (như các tuyến mặt tiền và đường nhánh sát chợ Tân Bình) — dù sát vách chợ, đi bộ qua lại chỉ vài bước — vẫn là cửa hàng độc lập, không được tính gộp PCCC chung với chợ. Mỗi cửa hàng tự đối chiếu diện tích thực tế của mình với bảng ở mục 2: bán vải, quần áo, phụ liệu thời trang thuộc nhóm hàng hoá dễ cháy (mục 2.2, ngưỡng từ 30 m²); nếu có chỗ ở phía trên hoặc phía sau cửa hàng thì tính theo nhóm nhà ở kết hợp kinh doanh (mục 2.1, ngưỡng từ 50 m²).

Rủi ro riêng của khu vực nhà phố san sát quanh chợ: cháy một nhà dễ lan sang nhà liền kề — vì mặt tiền thường hẹp, hàng hoá (vải, quần áo) chất cao sát lối đi. Hai điều cần tự kiểm trước khi cơ quan chức năng tới kiểm tra:

1. Lối thoát nạn tối thiểu rộng 0,8 m, cao 1,9 m — không bị hàng hoá, kệ tủ che chắn.
2. Cửa hàng chỉ có một lối ra vào thì cần tính thêm lối thoát phụ (cầu thang ngoài, lối thông tầng, hoặc cửa thoát hiểm) — đừng để cả cửa hàng chỉ có đúng một cửa duy nhất vừa là lối vào khách vừa là lối thoát khi có cháy.

Ca thật đã có: đợt kiểm tra tại chợ Nành — Ninh Hiệp (chợ vải lớn ở miền Bắc, mô hình tương tự chợ Tân Bình) phát hiện nhiều vi phạm: lấn chiếm lối thoát nạn, chặn hành lang thoát hiểm bằng hàng hoá, xếp hàng sai quy cách dễ cháy lan (nguồn: An ninh Thủ đô, báo đăng). Cửa hàng bán sỉ vải, quần áo quanh các khu chợ lớn nên tự kiểm trước, đừng để bị phát hiện mới chỉnh sửa.

Chưa chắc sạp của mình thuộc diện nào — hỏi thẳng Ban quản lý chợ xem đã ký cam kết PCCC cho sạp mình chưa, và đã có bình chữa cháy tại chỗ chưa. Đừng để tới lúc kiểm tra mới biết sạp mình chưa có gì.

3. Mẫu PC04 ghi những gì

Mẫu số PC04 là báo cáo tổng hợp, đánh giá tình hình công tác PCCC và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở trong kỳ báo cáo. Nội dung chính:

1. 3.1. Đặc điểm tình hình của cơ sở (địa chỉ, ngành nghề, quy mô).
2. 3.2. Kết quả đã làm: trang bị, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy; tuyên truyền, huấn luyện cho người làm việc tại cơ sở.
3. 3.3. Tồn tại, hạn chế — phần này ghi đúng thực tế, đừng ghi “không có gì” cho xong nếu thực tế còn thiếu bình chữa cháy hay chưa tập huấn.
4. 3.4. Kiến nghị, đề xuất (nếu có).

4. Nộp ở đâu, nộp khi nào

Báo cáo gửi đến một trong các nơi sau:

1. 4.1. Uỷ ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý địa bàn.
2. 4.2. Cơ quan Công an có thẩm quyền quản lý về PCCC.
3. 4.3. Cơ quan chuyên môn về xây dựng trực tiếp quản lý (áp dụng một số loại hình cơ sở đặc thù).
4. 4.4. Hoặc cập nhật trực tuyến trên hệ thống thuthapdulieu.csdlcbcs.vn — không cần đi nộp giấy, đăng nhập bằng mã cơ sở và mật khẩu do công an địa phương cấp.

Hai mốc trong năm: trước ngày 15 tháng 6 và trước ngày 15 tháng 12 hằng năm. Qua hai mốc này mà chưa nộp là trễ hạn.

5. Khai báo trên hệ thống thuthapdulieu.csdlcbcs.vn

1. 5.1. Đăng nhập bằng mã số cơ sở và mật khẩu — công an địa phương cấp khi đến kiểm tra hoặc khi hộ liên hệ xin cấp.
2. 5.2. Chọn mục “Sửa thông tin” rồi chọn lĩnh vực “Phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ”.
3. 5.3. Điền đúng nội dung như đã chuẩn bị ở Mẫu PC04 (mục 3 ở trên) — hai bản phải khớp nhau, đừng để giấy nộp một đằng, dữ liệu trên hệ thống một nẻo.

6. Ba dòng phải khớp

Công ty và hộ kinh doanh áp dụng y hệt nhau về nghĩa vụ PCCC — cùng ngưỡng diện tích, cùng Mẫu PC04, cùng nơi nộp, cùng hai mốc 15/6 và 15/12. Chỗ khác duy nhất là ai ký: hộ kinh doanh thì chủ hộ ký; công ty thì người đại diện pháp luật ký, kèm đóng dấu nếu công ty còn dùng dấu.

Khung quản trị rủi ro — áp dụng cho hồ sơ PCCC cũng như hồ sơ thuế:

7. Checklist chủ hộ tự kiểm tra định kỳ

Không đợi tới gần hạn 15/6 hay 15/12 mới nhìn lại. Mỗi tháng dành 10 phút đi một vòng, tick đủ các mục dưới đây — đúng tinh thần Mẫu số PC02 (biên bản tự kiểm tra) mà cơ quan công an dùng khi tới kiểm tra thật.

Nguồn tham khảo: tổng hợp từ nội dung kiểm tra thực tế PCCC phổ biến (điều kiện thoát nạn, hệ thống điện, phương tiện chữa cháy tại chỗ, biển báo và phương án thoát nạn) theo hướng dẫn chung của ngành PCCC — đối chiếu qua luatvietnam.vn, ngày tra 06/10/2026.

Thiếu mục nào trong 9 mục trên thì xử lý ngay trong tuần — đừng để dồn tới lúc nộp báo cáo mới lo, vì nếu công an kiểm tra đột xuất thấy thiếu thì nặng hơn báo cáo thiếu.

8. Hồ sơ cần lưu

1. 8.1. Bản sao Mẫu PC04 đã nộp hoặc đã ký điện tử, kèm ngày nộp.
2. 8.2. Ảnh chụp hoặc biên nhận xác nhận đã cập nhật trên hệ thống thuthapdulieu.csdlcbcs.vn (nếu nộp online).
3. 8.3. Hoá đơn, chứng từ mua sắm/bảo dưỡng thiết bị PCCC trong kỳ (nếu có phát sinh).

9. Năm lỗi hay gặp

1. 9.1. Tưởng “quán nhỏ” nên bỏ qua, không tự kiểm tra cơ sở mình có thuộc diện quản lý PCCC không.
2. 9.2. Đợi công an nhắc rồi mới làm, dễ trễ cả hai mốc 15/6 và 15/12.
3. 9.3. Ghi “không có tồn tại, hạn chế” trong khi thực tế thiếu bình chữa cháy hoặc chưa tập huấn — báo cáo không khớp thực tế bị phát hiện khi kiểm tra thì nặng hơn báo cáo thật.
4. 9.4. Nộp giấy ở UBND xã nhưng không cập nhật trên hệ thống online (hoặc ngược lại) — hai nơi không khớp dữ liệu.
5. 9.5. Không lưu lại bản đã nộp, tới lúc công an kiểm tra lại không có gì chứng minh đã báo cáo đúng hạn.

10. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Kiểm tra cơ sở mình có thuộc diện quản lý PCCC không (mục 2).
2. Nếu có, soát lại thiết bị chữa cháy thực tế đang có tại cơ sở trước khi điền báo cáo.
3. Chuẩn bị Mẫu PC04, đối chiếu đủ ba dòng phải khớp (mục 6).
4. Nộp trước mốc gần nhất (15/6 hoặc 15/12), lưu lại bản đã nộp.

Giấy nộp đúng hạn thì không ai hỏi tới. Giấy thiếu, giấy trễ thì lúc kiểm tra mới biết đã bỏ qua từ đầu năm.

Làm tới bước này mà vẫn vướng? Tụi mình làm thay, hoặc ngồi làm cùng Sếp một lần.

Miễn trừ trách nhiệm: Bài viết mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, không thay thế tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự kiểm tra hoặc liên hệ cơ quan chuyên môn (công an địa phương) để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài do người đọc tự quyết định và tự chịu trách nhiệm.

#tuanthuthue #hoachdinhthue #taichinhkhoinghiep #pccc #hokinhdoanh

Tình huống giả định: công ty vừa tăng phụ cấp ăn trưa cho 40 nhân viên lên 1,2 triệu đồng/tháng. Kế toán vẫn khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trên toàn bộ khoản này như mọi tháng trước. Mỗi người bị trừ thêm gần trăm nghìn đồng một cách oan uổng, nhân lên cả công ty là con số không nhỏ mỗi tháng. Không ai để ý rằng từ 01/07/2026, tiền ăn trưa trả bằng tiền không tính thuế trong mức 1,2 triệu đồng/người/tháng.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

1. 1.1. Nghị định 253/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/06/2026, hiệu lực từ 01/07/2026, hướng dẫn chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16). Phần tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Thông tư hướng dẫn đi kèm tụi mình chưa đối chiếu được toàn văn, nên bài này chỉ dẫn Nghị định (mức C cho mọi thông tin về thông tư).

Trạng thái hiệu lực tra ngày 22/10/2026. Sếp tự kiểm lại tại vbpl.vn khi dùng ở thời điểm khác.

2. Vì sao đợt sửa này rộng hơn những lần trước

2.1. Luật Thuế thu nhập cá nhân cũ (ban hành 2007, sửa nhiều lần) được xây dựng khi cơ cấu thu nhập của người lao động đơn giản. Chủ yếu lương cứng cộng vài khoản phụ cấp cố định. Hai thập kỷ sau, cách trả thu nhập đã khác hẳn.
Nay có cổ phiếu thưởng, ESOP, bảo hiểm nhân thọ do công ty mua, làm việc từ xa kèm hỗ trợ nhà ở, thưởng theo KPI bằng nhiều hình thức. Luật cũ không theo kịp, mỗi loại thu nhập mới phát sinh lại phải chờ công văn hướng dẫn riêng lẻ, gây lúng túng cho cả doanh nghiệp lẫn cơ quan thuế.

2.2. Nghị định 253/2026 gom lại thành một lần sửa lớn. Nó nới một số khoản không tính thuế (ăn trưa, làm thêm giờ) và thêm giảm trừ khám chữa bệnh, học phí cho người tự chi. Doanh nghiệp cần đọc kỹ cả điều kiện đi kèm từng khoản.

3. Năm điểm thay đổi ảnh hưởng trực tiếp tới bảng lương: kèm ví dụ bằng số

1. 3.1. Phụ cấp ăn giữa ca miễn thuế tăng lên 1,2 triệu đồng/người/tháng. Mức cũ thấp hơn đáng kể. Một công ty 40 người trả đúng mức trần mới, nếu trước đây vẫn tính thuế trên phần chênh lệch thì nay toàn bộ 1,2 triệu đồng/người được miễn, không phải cộng vào thu nhập chịu thuế nữa. Tính nhanh: với 40 nhân viên, riêng khoản phụ cấp ăn trưa mỗi tháng công ty không còn phải khấu trừ thêm thuế thu nhập cá nhân trên khoản này cho toàn bộ nhân sự.
2. 3.2. Ba khoản hay hiểu sai, đọc lại theo nguyên văn Nghị định 253/2026:
   3.2.1. Tiền làm thêm giờ, làm đêm đúng luật lao động được miễn thuế cả khoản, từ kỳ tính thuế 2026 (khoản 8 Điều 4 Luật 109/2025, Điều 26 Nghị định 253/2026). Luật cũ chỉ miễn phần trả cao hơn giờ làm ngày thường. Ví dụ: tiền làm thêm 2 triệu đồng/tháng thì cả 2 triệu không tính thuế, nhưng phải có bảng kê giờ làm thêm.
   3.2.2. Nhà ở: chỉ nhà công ty tự xây cho người lao động ở mới không tính thuế. Tiền thuê nhà công ty trả thay vẫn tính vào thu nhập theo số thực trả, tối đa 15% tổng thu nhập chịu thuế khác (điểm h khoản 2 Điều 8). Đưa tiền mặt hỗ trợ nhà thì tính toàn bộ.
   3.2.3. Bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, nhân thọ do công ty đóng: tính vào thu nhập (điểm e khoản 2 Điều 8). Sau đó được trừ tối đa 03 triệu đồng/tháng khi tính thu nhập tính thuế (điểm a khoản 2 Điều 46). Đây là khoản được trừ, không phải khoản miễn.
3. 3.3. Nhân sự công nghệ cao được miễn thuế 5 năm. Áp dụng cho người làm trong lĩnh vực công nghệ số, công nghệ cao, công nghệ chiến lược. Đây là chính sách thu hút nhân tài, đi kèm tinh thần Luật Công nghệ cao 133/2025/QH15 (hiệu lực cùng giai đoạn). Doanh nghiệp phần mềm, bán dẫn, AI nên rà lại danh sách nhân sự đủ điều kiện để không bỏ lỡ quyền lợi cho người lao động.
4. 3.4. Thêm khoản giảm trừ mới: người lao động tự chi khám chữa bệnh trong danh mục bảo hiểm y tế được trừ tới 23 triệu đồng/năm, học phí tới 24 triệu đồng/năm, cho bản thân và người phụ thuộc. Cần hoá đơn ghi tên người nộp thuế hoặc người phụ thuộc (khoản 2, 3 Điều 49 Nghị định 253/2026). Khoản công ty đã trả thay thì không trừ lần nữa.
5. 3.5. Người phụ thuộc: giảm trừ mỗi người 6,2 triệu đồng/tháng (khoản 1 Điều 10 Luật 109/2025). Mức thu nhập tối đa để vẫn được tính người phụ thuộc do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định (Điều 47 Nghị định 253/2026); Nghị định không ghi con số. Tụi mình chưa đối chiếu được văn bản của Bộ nên không nêu số.

4. Thay đổi riêng cho cổ phiếu thưởng, ESOP, bảo hiểm nhân thọ

4.1. Thuế trên cổ phiếu thưởng và ESOP chỉ phát sinh khi chuyển nhượng cổ phiếu, không tính ngay lúc được cấp như một số cách hiểu trước đây. Căn cứ tính theo giá trị sổ sách hoặc giá thị trường tại thời điểm phát hành. Điều này có lợi cho người lao động: không phải gồng thuế ngay khi nhận cổ phiếu (lúc chưa có tiền mặt trong tay), mà chỉ nộp khi thực sự bán ra có tiền thật.

4.2. Phí bảo hiểm nhân thọ có tích luỹ phí, mua của doanh nghiệp bảo hiểm thành lập tại Việt Nam, chưa tính thuế lúc công ty đóng (điểm b khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026; không gồm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện). Thay vào đó, công ty bảo hiểm khấu trừ 10% trên phần tích luỹ khi hợp đồng đáo hạn. Cách làm mới giống với logic của cổ phiếu thưởng: dời thời điểm nộp thuế về lúc người lao động thực sự nhận được tiền, thay vì tính ngay từ lúc công ty chi trả hộ.

5. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Rà lại bảng lương: phụ cấp ăn trưa (không tính tới 1,2 triệu đồng), tiền làm thêm giờ (miễn cả khoản) đã tính đúng chưa. Nếu vẫn đang khấu trừ theo mức cũ, hoàn lại cho nhân viên các tháng đã tính dư.
2. Với nhân sự công nghệ cao, kiểm tra điều kiện có đủ hưởng miễn thuế 5 năm không, lập danh sách gửi bộ phận nhân sự.
3. Kiểm hồ sơ người phụ thuộc (giấy khai sinh, giấy xác nhận không có khả năng lao động nếu có), tránh bị loại giảm trừ khi quyết toán cuối năm.
4. Nếu công ty có chương trình ESOP hoặc mua bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên, thông báo lại cho người lao động biết thời điểm chịu thuế đã dời, tránh hiểu nhầm bị tính thuế hai lần.

Bảng tra đủ 24 khoản. Khoản nào chịu thuế, đóng bảo hiểm, được trừ chi phí, kèm bản PDF và Excel: xem bài Checklist 2026: lương, phụ cấp, thưởng, phúc lợi.

Bước tiếp, nhắn tụi mình. Sếp gửi bảng lương hiện tại, tụi mình soát giúp các khoản phụ cấp đã áp đúng diện miễn thuế mới chưa, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van.

Miễn trừ trách nhiệm

Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến kiến thức. Không thay thế cho tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự tìm hiểu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư hoặc chuyên gia để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài viết là tự nguyện và người áp dụng tự chịu trách nhiệm.

#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#thuetncn
#luong

Tình huống điển hình: kế toán xuất hoá đơn ghi nhầm mã số thuế người mua, cả hai bên chưa kê khai thuế kỳ đó. Định lập Mẫu 04/SS-HĐĐT thông báo sai sót cho xong — tới khi tra lại mới biết: sai mã số thuế không thuộc nhóm chỉ cần thông báo, mà bắt buộc phải lập hoá đơn thay thế hoặc điều chỉnh. Gửi nhầm loại mẫu, hoá đơn gốc vẫn “treo” trên hệ thống cơ quan thuế như chưa từng được xử lý.

1. Vì sao sai mã số thuế KHÔNG được xử lý bằng thông báo đơn thuần

1.1. Không phải lỗi hoá đơn nào cũng xử lý giống nhau. Pháp luật chia rõ hai nhóm: lỗi chỉ ảnh hưởng trình bày (ví dụ gõ sai một chữ trong tên công ty nhưng mã số thuế vẫn đúng) thì chỉ cần thông báo; còn lỗi ảnh hưởng tới nội dung xác định giao dịch — trong đó có mã số thuế — thì bắt buộc phải làm lại chứng từ bằng cách điều chỉnh hoặc thay thế. Lý do: mã số thuế là thứ cơ quan thuế dùng để xác định ai mua, ai được khấu trừ thuế — sai mã này mà chỉ “thông báo cho biết” thì hồ sơ kê khai của cả hai bên vẫn sai.

1.2. Căn cứ: Thông tư 91/2026/TT-BTC (hướng dẫn Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/07/2026) — Điều 10 khoản 1 điểm b: hoá đơn sai mã số thuế, số tiền, thuế suất, tiền thuế, hoặc tên hàng hoá thì người bán lập hoá đơn điều chỉnh hoặc thay thế (được chọn một trong hai). Mẫu 04/SS-HĐĐT theo điểm a cùng điều chỉ dùng khi lỗi không thuộc nhóm trên (ví dụ sai chính tả tên, địa chỉ mà mã số thuế vẫn đúng).

Trạng thái hiệu lực tra ngày 01/10/2026. Sếp tự kiểm lại tại vbpl.vn khi dùng ở thời điểm khác.

2. Điều kiện và thủ tục trước khi lập hoá đơn thay thế

1. 2.1. Hai bên chưa kê khai thuế đối với hoá đơn gốc. Nếu đã kê khai, vẫn dùng được điều chỉnh/thay thế nhưng phải xử lý thêm phần đã kê khai sai của kỳ trước.
2. 2.2. Văn bản thoả thuận — bước hay bị bỏ sót nhất. Nếu người mua là tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, Điều 9 Thông tư 91/2026 bắt buộc có văn bản thoả thuận giữa hai bên, ghi rõ nội dung sai, trước khi lập hoá đơn điều chỉnh/thay thế — người bán giữ văn bản này để xuất trình khi cần. Người mua là cá nhân thì chỉ cần thông báo, không bắt buộc văn bản.

3. Các bước lập hoá đơn thay thế — đúng thứ tự

4. Mẫu dòng ghi chú trên hoá đơn thay thế

5. Ba lỗi hay gặp

1. Lập Mẫu 04/SS-HĐĐT cho lỗi sai mã số thuế — sai loại thủ tục, vì mã số thuế thuộc nhóm bắt buộc điều chỉnh/thay thế, không phải chỉ thông báo.
2. Quên lập văn bản thoả thuận khi người mua là tổ chức — hoá đơn thay thế dễ bị coi là đơn phương, thiếu căn cứ khi thanh tra.
3. Không ghi rõ số, ký hiệu, ngày hoá đơn gốc trên hoá đơn thay thế — khó đối chiếu khi thanh tra.

6. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Rà các hoá đơn mới lập trong tháng, đối chiếu mã số thuế người mua trước khi hai bên kê khai.
2. Phát hiện sai mã số thuế thì chuẩn bị văn bản thoả thuận (nếu bên mua là tổ chức) rồi lập hoá đơn thay thế — đừng lập 04/SS-HĐĐT.

Đọc thêm. Phân biệt đầy đủ giữa hoá đơn điều chỉnh, thay thế và thông báo 04/SS theo từng loại lỗi — xem bài Hoá đơn hàng bán bị trả lại — cách lập biên bản và hoá đơn điều chỉnh.

• Mở cổng khách hàng, không mất phí. Sếp chỉ cần mã số thuế là vào được hotro.tckn.vn, xem lại các hoá đơn đã lập để kiểm tra có sai mã số thuế chỗ nào chưa xử lý đúng không.

Nhắn tụi mình. Sếp có hoá đơn lỡ sai chưa biết xử lý sao, gửi tụi mình coi cùng, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van.

Miễn trừ trách nhiệm

Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến kiến thức. Không thay thế cho tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự tìm hiểu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư hoặc chuyên gia để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài viết là tự nguyện và người áp dụng tự chịu trách nhiệm.

#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#hoadondientu

Tình huống điển hình: một tiệm có 12 nhân viên, bảng lương làm bằng Excel, công thức copy từ tháng trước. Một tháng đổi mức lương tối thiểu vùng, quên sửa công thức bảo hiểm xã hội — trích thiếu ba tháng liền, tới lúc cơ quan bảo hiểm xã hội đối chiếu mới phát hiện, phải truy đóng và bị tính lãi chậm nộp.

Nhớ một câu: Excel không sai — người quên sửa công thức mới sai. Nhưng Excel cũng không tự nhắc mình quên, đó là chỗ khác với phần mềm chuyên dụng.

1. Ba rủi ro thật của bảng lương Excel

1. 1.1. Công thức copy qua nhiều tháng, chỉ cần một dòng sai là sai lan sang tất cả nhân viên phía dưới.
2. 1.2. Không tự cập nhật khi lương tối thiểu vùng, mức trần bảo hiểm xã hội, biểu thuế thu nhập cá nhân đổi — phải nhớ sửa tay từng năm.
3. 1.3. Không có dấu vết ai sửa, sửa lúc nào — khi cơ quan bảo hiểm xã hội/thuế hỏi lại tháng cũ, khó chứng minh số liệu đúng ngay từ đầu.

2. Khi nào Excel vẫn ổn, khi nào nên đổi

3. Ba việc làm ngay để giảm rủi ro dù vẫn dùng Excel

1. 3.1. Khoá công thức các ô tính bảo hiểm xã hội, thuế thu nhập cá nhân — chỉ mở khi cần sửa, tránh gõ đè nhầm.
2. 3.2. Đầu mỗi năm, đối chiếu lại mức lương tối thiểu vùng và mức trần đóng bảo hiểm xã hội mới trước khi chạy lương tháng 1.
3. 3.3. Lưu lại bản Excel mỗi tháng thành một tệp riêng (không ghi đè lên tháng cũ) để có dấu vết khi cần đối chiếu.

4. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Kiểm tra lại công thức bảo hiểm xã hội, thuế thu nhập cá nhân trong bảng lương tháng hiện tại còn đúng mức mới nhất không.
2. Sao lưu bảng lương 3 tháng gần nhất thành file riêng, đặt tên theo tháng.

• Mở cổng khách hàng, không mất phí. Sếp chỉ cần mã số thuế là vào được hotro.tckn.vn, xem lại hồ sơ lương và bảo hiểm xã hội của nhân viên.

Nhắn tụi mình. Sếp gửi bảng lương hiện tại, tụi mình soát giúp công thức có đang tính đúng mức mới nhất không, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van để coi có cần chuyển sang hệ thống tính lương tự động.

Miễn trừ trách nhiệm

Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm và phổ biến kiến thức. Không thay thế cho tư vấn pháp lý chính thức. Người đọc nên tự tìm hiểu văn bản pháp luật hiện hành hoặc liên hệ cơ quan chức năng, luật sư hoặc chuyên gia để được tư vấn cụ thể. Việc áp dụng thông tin trong bài viết là tự nguyện và người áp dụng tự chịu trách nhiệm.

#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#luongbhxh

Tình huống điển hình: quý 3 công ty lãi nhiều hơn dự kiến, kế toán vẫn tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo số ước tính đầu năm — thấp hơn thực tế. Tới lúc quyết toán năm mới biết đã nộp thiếu, bị tính thêm tiền chậm nộp trên phần chênh lệch.

1. Căn cứ pháp lý đang áp dụng

1. 1.1. Khoản 3 Điều 1 Nghị định 91/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP — quy định ngưỡng tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp 4 quý.

Trạng thái hiệu lực tra ngày 30/09/2026. Sếp tự kiểm lại tại vbpl.vn khi dùng ở thời điểm khác — riêng phần này chưa có tín hiệu bị thay bởi Nghị định 254/2026/NĐ-CP (nghị định đó chỉ về hoá đơn, chứng từ, không phải kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp).

2. Nguyên tắc tạm nộp theo quý

2.1. Doanh nghiệp tự xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp từng quý dựa trên kết quả kinh doanh thực tế của quý đó (không phải ước tính đầu năm cố định).

2.2. Tổng số thuế đã tạm nộp của 4 quý không được thấp hơn 80% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp theo quyết toán năm — nếu thấp hơn, phần chênh lệch phải nộp tiền chậm nộp 0,03%/ngày, tính từ ngày kế tiếp hạn nộp thuế quý 4 đến ngày liền kề trước ngày nộp đủ số còn thiếu.

Mốc 80% là mốc quan trọng nhất — nhiều doanh nghiệp chỉ nhớ “tạm nộp cho có” mà quên đối chiếu ngưỡng này.

3. Cách tính nhanh mỗi quý

4. Ba lỗi hay gặp

1. Giữ nguyên số tạm nộp ước tính từ đầu năm, không cập nhật theo kết quả kinh doanh thực tế từng quý.
2. Không kiểm tra lại tổng 4 quý có đạt 80% số quyết toán năm hay chưa trước ngày hết hạn nộp quý 4.
3. Quý lỗ vẫn nộp thuế theo thói quen của quý trước, hoặc quý lãi đột biến quên điều chỉnh tăng.

5. Việc cần làm ngay trong tuần này

1. Ước lại lợi nhuận luỹ kế tới hết quý gần nhất, so với số đã tạm nộp.
2. Nếu đang thấp hơn 80% dự kiến quyết toán năm, chủ động nộp thêm ở quý 4 để tránh tiền chậm nộp.

Bước tiếp — nhắn tụi mình. Sếp gửi số liệu kinh doanh luỹ kế, tụi mình tính giúp xem đã tạm nộp đủ ngưỡng 80% chưa, hoặc hẹn một buổi tại tckn.vn/hen-gap-tu-van.

Miễn trừ trách nhiệm

Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ kinh nghiệm, CHƯA kiểm chứng đầy đủ văn bản bản mới nhất. Không thay thế tư vấn pháp lý chính thức.

#tuanthuthue
#hoachdinhthue
#taichinhkhoinghiep
#thuetndn